DOC

Onderwijs in het penitentiaire paleis - Stichting Landelijke

By Anna Mcdonald,2014-06-23 08:39
7 views 0
Onderwijs in het penitentiaire paleis - Stichting Landelijke

Saxion Hogeschool Enschede

     Inhoudsopgave

Voorwoord I

Dankwoord II

Alfabetische lijst van begrippen en afkortingen III

Samenvatting IV

Hoofdstuk 1: Inleiding

    1.1 Onderwijs en motivatie 1

    1.2 De Landelijke Gedetineerden Commissie 1 1.3 Leeswijzer 2

    Hoofdstuk 2: Onderzoeksopzet en methodiek 2.1 Inleiding 3

    2.2 Onderzoeksvraag 3

    2.3 Onderzoeksmethodiek 4

    2.3.1 Enquêtes; schriftelijke vragenlijsten 5 2.3.2 Interviews; mondelinge open interviews 5

Hoofdstuk 3: Juridische kaders

    3.1 Inleiding 6

    3.2 Detentie en Proces 6

    3.3 Penitentiaire inrichtingen 7

    3.4 Het recht op het volgen van onderwijs binnen penitentiaire inrichtingen 7

    3.5 Het huisreglement; rechten en plichten binnen de inrichting 8

    3.6.1 Wet openbaarheid van bestuur 8

    Hoofdstuk 4: Penitentiaire en justitiële inrichtingen 4.1 Inleiding 9

    4.2 Het verschil tussen Justitiële en Penitentiaire inrichtingen 9

    4.3 Penitentiaire inrichtingen 10

    4.4 Duo-beleid 11

    4.4.1 De ervaringen met het duo-beleid 12

Hoofdstuk 5: Motivatietheorieën

    5.1 Inleiding 13

    5.2 Stromingen binnen de psychologie 13 5.3 Motivatietheorieën 14

    5.3.1 Behoeften hiërarchie 14

    5.3.2 Sociaal leertheoretische benadering 15 5.3.3 Waardeverwachting theorie (Vroom, 1964) 16 5.4 Motivatie tot scholing in detentie 17

Saxion Hogeschool Enschede

     Inhoudsopgave Hoofdstuk 6: Aanbod en financiering van onderwijs in detentie

    6.1 Inleiding 18

    6.2 Het onderwijsaanbod 18

    6.2.1 Intern onderwijsaanbod 18

    6.2.2 Externe opleidingen 19

    6.3 Wijze van lesgeven 20

    6.3.1 Klassikaal lesgeven 20

    6.3.2 Vrije inloop 21

    6.3.3 Samenwerken met een onderwijsinstelling 21 6.4 Financiering 21

    6.4.1 Invloed van de inrichtingen op het budget 22 6.4.2 Invloed van de aanbieders op het aanbod 22

    Hoofdstuk 7: Onderwijsdeelname en motivatie 7.1 Inleiding 23

    7.2 Deelname 23

    7.3 Motivatie 24

    7.3.1 De basisbehoeften van gedetineerden 24 3.2 Invloed van de omgeving 25 7.

    7.3.3 De verwachting van gedetineerden 26 7.3.4 Andere factoren 26

Hoofdstuk 8: Beleid voor de toekomst

    8.1 Inleiding 27

    8.2 “De Nieuwe Inrichting” 27

    8.2.1 Indeling van gedetineerden binnen de penitentiaire inrichtingen 27

    8.2.2 Detentie en Behandeling op Maat 27 8.2.3 Terugdringen Recidive (TR) 28 8.2.3.1 Uitvoering van TR 29

Hoofdstuk 9: Conclusie

    9.1 Inleiding 31

    9.2 Het aanbod van onderwijs 31

    9.2.1 Landelijke afstemming 31

    9.2.2 De huidige situatie 32

    9.3 De motivatie tot scholing 33 9.3.1 Duo-beleid 34

    9.4 Beleid van de toekomst 34

    9.5 Opbrengst van het aanbieden van onderwijs in detentie 35

Hoofdstuk 10: Aanbevelingen

    10 Aanbevelingen 36

Bronvermelding

Bijlagen

Saxion Hogeschool Enschede I

     Voorwoord

    Voorwoord

    Het zou mooi zijn als iedereen in deze maatschappij zich aan de regels van de wet houdt. Of misschien toch niet helemaal... In ieder geval lopen mensen die zich niet aan de wet hebben gehouden het risico om in aanraking te komen met justitie. In bepaalde gevallen worden zij veroordeeld tot een vrijheidsontnemende straf. Eenmaal gestraft door de rechter kan iemand in een penitentiaire inrichting terechtkomen. De primaire doelstelling van een penitentiaire inrichting zou moeten zijn dat men ervoor zorgt dat deze persoon na detentie weer “normaal” kan functioneren in de maatschappij en geen strafbaar feit meer begaat. Het aanbieden van, en het motiveren tot scholing in detentie kan hieraan bijdragen.

    In het kader van onze afstudeeropdracht voor de opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening, hebben wij ons gedurende ruim vijf maanden bezig gehouden met het onderzoeken van de mogelijkheden en de motivatie tot het volgen van deze scholing binnen penitentiaire inrichtingen in Nederland.

    Het was voor ons een bijzondere ervaring. Vooral de verschillende bezoeken aan de penitentiaire inrichtingen hebben veel indruk gemaakt op ons. Een penitentiaire inrichting is een wereld op zich. Tijdens het uitvoeren van dit onderzoek zijn we verschillende belemmeringen en obstakels tegengekomen, maar dankzij de medewerking van velen hebben wij deze kunnen omzeilen. Het was voor ons een periode waar we met een goed gevoel op terug kunnen kijken. We zijn zeer tevreden over het resultaat, dat nu in de vorm van deze rapportage voor u ligt.

    Wij hopen dat wij met het publiceren van dit onderzoek een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van (deelname aan) onderwijs in detentie, en daarmee aan de resocialisatie van ex-gedetineerden in de maatschappij.

Dirk Duis en Johan Oldenboom

    Juli 2006

Saxion Hogeschool Enschede II

     Dankwoord

    Dankwoord

    Wij willen iedereen bedanken die op een of andere manier een bijdrage heeft geleverd aan dit onderzoek. Als eerste bedanken wij natuurlijk onze begeleiders dhr.Hoogenkamp van de Saxion Hogeschool Enschede, en dhr. Taheri van de stichting Landelijke Gedetineerden Commissie. Daarnaast gaat onze dank uit naar zowel (ex)gedetineerden als personeelsleden van de inrichtingen en ook de vrijwillige bezoekgroepen en andere instanties die het voor ons mogelijk gemaakt hebben dit onderzoek uit te voeren. De informatie die wij hebben gekregen was van groot belang voor het onderzoek.

Met name noemen wij:

PI Achterhoek, locatie Ooyerhoek

    PI Noord Holland Noord, locatie Zuyder Bos en locatie „t Keern

    PI Overijssel, locatie Zwolle

    PI Haaglanden, locatie Zoetermeer

    PI Vught, locatie Nieuw Vosseveld

    Vrijwillige bezoekgroep Haarlem

    Stichting Exodus Rotterdam,

    Stichting Exodus Venlo

    Stichting Exodus Groningen

    Stichting Exodus Drenthe

    Stichting Landelijke Gedetineerden Commissie

Saxion Hogeschool Enschede III

     Alfabetische lijst van begrippen en afkortingen Alfabetische lijst van begrippen en afkortingen

Begrippen

    Beschrijvend onderzoek: het beschrijven van kenmerken van een bepaald onderwerp of

     bepaalde groep.

    Cluster: een groep penitentiaire en justitiële inrichtingen ingedeeld

     naar de geografische ligging.

    Criminogene factoren: risicofactoren die een belangrijke rol spelen bij het vergroten

     van de kans op recidive.

    Dagprogramma: schema van het geheel aan activiteiten die aan gedetineerden

    worden aangeboden in een penitentiaire inrichting.

Duo-beleid: het beleid van twee gedetineerden op één cel.

Gedragsinterventies: trainingen en cursussen ten behoeve van gedragsverandering.

    Gesloten inrichting: penitentiaire inrichting met een hoge mate van beveiliging.

    Half open inrichting: penitentiaire inrichting met gematigde beveiliging,

     gedetineerden hebben hier meer vrijheid en mogen met verlof.

    Huisreglement: het reglement binnen een penitentiaire inrichting, verwerking

    van en aanvulling op de wettelijke bepalingen

    Kortgestraften: veroordeelden die een strafoplegging hebben gekregen waarbij

     het strafrestant minder bedraagt dan vier maanden.

    Langgestraften: veroordeelden die een strafoplegging hebben gekregen waarbij

     het strafrestant meer bedraagt dan vier maanden.

Motivatietheorieën: theorieën die aangeven welke factoren de

     motivatie van een persoon beïnvloeden.

Onderzoeksgebied: de afbakening van de onderzoekspopulatie

     (hier: penitentiaire inrichtingen)

    Onderzoekspopulatie: specifieke groep eenheden (bijv. gedetineerde bevolking in

     penitentiaire inrichtingen) waaronder het onderzoek wordt

     gehouden.

Open inrichting: penitentiaire inrichting waar gedetineerden hun laatste

     periode van hun detentie zitten.

Saxion Hogeschool Enschede III

     Alfabetische lijst van begrippen en afkortingen Open interview: een interview waarbij de interviewer enkele onderwerpen op

     papier heeft staan die een leidraad vormen voor het verloop van

     het interview. De geïnterviewde kan ook eigen onderwerpen

     inbrengen.

    Preventieve hechtenis: de periode waarin de verdachte die in afwachting is van

    zijn/haar rechtszaak, in hechtenis genomen wordt.

    Recidive: na het uitzitten van een opgelegde straf, opnieuw in

     aanraking komen met justitie en opnieuw veroordeeld worden.

    Resocialisatie: het voorbereiden van gedetineerden op het leven na detentie.

    RISc-toets: toets ten behoeve van de vaststelling van de recidivekans

     op basis van criminogene factoren.

    Strafrestant: de door de rechter opgelegde onvoorwaardelijke

     gevangenisstraf, verminderd met de duur van de preventieve

     hechtenis.

    Terbeschikkinggestelde: een persoon die in verband met een strafbaar feit een maatregel

     opgelegd krijgt door de rechter. een voorwaarde is dat deze

     persoon (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar wordt geacht.

    Vergelijkend onderzoek: onderzoek waarbij twee gelijke groepen onder

     verschillende omstandigheden met elkaar vergeleken worden.

Afkortingen

DBM: Detentie en Behandeling op Maat.

PBw: Penitentiaire Beginselenwet.

Pm: Penitentiaire maatregel.

RISc: Recidive Inschattings Schaal.

Sr: Wetboek van Strafrecht.

Sv: Wetboek van Strafvordering.

TBS: Ter beschikking stelling.

TR: Terugdringen Recidive.

WBP: Wet bescherming persoonsbescherming.

WOB: Wet openbaarheid van bestuur.

    WODC: Wetenschappelijk onderzoek en documentatie centrum.

Saxion Hogeschool Enschede III

     Samenvatting

    Samenvatting

    Eén van de doelstellingen van het opsluiten van een veroordeelde is ervoor zorgen dat deze persoon, wanneer deze zijn/haar straf heeft uitgezeten, geen strafbare feiten meer zal plegen. Met het aanbieden van onderwijs in detentie tracht men de kans op een baan te vergroten en zo bij te dragen aan de resocialisatie van ex-gedetineerden in de maatschappij. Hiermee hoopt men de kans op recidive te verlagen. Het aanbod van onderwijs in detentie en de motivatie van gedetineerden om dit onderwijs te volgen zijn twee aspecten die belangrijk zijn voor het bereiken van deze doelstelling. Naar aanleiding van vragen van de Landelijke Gedetineerden Commissie (LGC) is onderzoek gedaan naar het aanbod van en de motivatie tot scholing in detentie. Het onderzoeksgebied is gericht tot penitentiaire inrichtingen in Nederland.

Het doel van dit onderzoek is het beantwoorden van de volgende vraag:

    Hoe is het gesteld met de mogelijkheden en motivatie tot scholing binnen penitentiaire inrichtingen, wat ontbreekt er, wat kan hieraan gedaan worden en welke rol kan de LGC hierbij spelen? Om deze vraag te beantwoorden is gebruik gemaakt van een

    uitgebreide literatuurstudie, het houden van enquêtes onder (ex)gedetineerden, het interviewen van medewerkers en het analyseren van dagprogramma‟s en huisreglementen van penitentiaire inrichtingen. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek kan de Landelijke Gedetineerden Commissie een dialoog aangaan met de Dienst Justitiële Inrichtingen en/of de inrichtingen zelf.

    Het aanbod van onderwijs en examens is door verschillende inrichtingen niet op elkaar afgestemd. Dit zou wel moeten gebeuren. Het levert voordelen op voor gedetineerden die overgeplaatst worden en kan financiële voordelen opleveren door invoering van een gezamenlijk inkoopbeleid. Tevens kan men dan een vergelijkend onderzoek doen naar de prestaties in/van verschillende inrichtingen, en een beloning/sanctiebeleid invoeren om zo de kwaliteit van het onderwijs te bewaken. Samenwerking met externe onderwijsinstellingen heeft de voorkeur omdat dit een breder aanbod oplevert en men de beschikking heeft over een groot aantal vakdocenten. Daarnaast kan men meer begeleiding bieden en kan de samenwerking financiële voordelen hebben. In het huidige systeem hebben de meeste inrichtingen slechts de beschikking over één of twee docenten.

    Bij het maken van nieuw beleid kan men rekening houden met factoren die invloed hebben op de motivatie van gedetineerden tot scholing. Het gaat hier met name om de volgende onderwerpen: voeding, lichaamsbeweging, sociaal contact, veiligheid, waardering, erkenning, en zelfontplooiing. Een onderzoek naar de kansen van gedetineerden op de arbeidsmarkt en de invloed die het volgen van onderwijs hierop heeft, is van groot belang voor de motivatie van gedetineerden om scholing in detentie te volgen. Eventueel kan de invloed op recidive bij dit onderzoek betrokken worden. Dit onderzoek kan uitgevoerd worden door De Landelijke Gedetineerden Commissie.

    Vanaf januari 2007 gaat het project “De Nieuwe Inrichting” van start. De inrichtingen worden ingedeeld in drie domeinen, achtereenvolgens voor preventief gehechte personen, voor kortgestraften (strafrestant tot vier maanden) en voor langgestraften. Tevens zal Detentie en Behandeling op Maat toegepast worden (DBM): positief gedrag wordt beloond, negatief gedrag wordt bestraft, ieder domein krijgt een eigen dagprogramma. Om recidive terug te dringen werd het project Terugdringen Recidive opgestart. Afstemming tussen onderwijs in detentie en de gedragsinterventies die dit project biedt verdient aanbeveling.

Saxion Hogeschool Enschede IV

Hoofdstuk 1 Inleiding

    Hoofdstuk 1: Inleiding

1.1 Onderwijs en motivatie

    Een doelstelling die justitie wil bereiken met het opsluiten van een veroordeelde is ervoor zorgen dat deze persoon, wanneer deze zijn/haar straf heeft uitgezeten, geen strafbare feiten meer zal plegen. Justitie is steeds bezig te voorkomen dat personen meerdere malen strafbare 1feiten plegen; zij probeert de recidivekans te verlagen.

    Onderwijs in detentie is een faciliteit die binnen penitentiaire inrichtingen aangeboden wordt, onder anderen om de kansen van een persoon na detentie positief te beïnvloeden. Men tracht de kans op een baan te vergroten en zo bij te dragen aan de resocialisatie van ex-gedetineerden in de maatschappij. Door het aanbieden van onderwijs hoopt men een bijdrage te leveren aan het verlagen van de recidivekans.

    Het aanbod van onderwijs in detentie en de motivatie van gedetineerden om dit onderwijs te volgen zijn twee aspecten die belangrijk zijn voor het bereiken van deze doelstelling. Naar aanleiding van vragen van de Landelijke Gedetineerden Commissie is onderzoek gedaan naar het aanbod van en de motivatie tot scholing in detentie.

1.2 De Landelijke Gedetineerden Commissie

    De Landelijke Gedetineerden Commissie (LGC) is een organisatie die de belangen van de (ex) gedetineerden in Nederland behartigt.

    De doelstellingen van de LGC zijn:

    • Criminaliteitspreventie

    • Stimuleren van volgen van onderwijs en scholing door gedetineerden

    • Streven naar gelijke behandeling van gedetineerden

    • Schuldenverlichting voor gedetineerden

    • Zorgdragen voor een behoorlijk dagprogramma voor gedetineerden 2• Optreden tegen het Duo-beleid

    • Er voor zorgen dat gedetineerden van hun rechten en plichten op de hoogte worden gebracht

    • Samenwerking met andere organisaties op het gebied van detentie

    De LGC streeft er naar om haar doelstellingen te bereiken door middel van overleg en samenwerking, en indien dit geen resultaat oplevert, door juridisch optreden. Aangezien de LGC in direct contact staat met gedetineerden en de gedetineerdencommissies (gedeco‟s), heeft zij een goed beeld van wat gedetineerden als een probleem ervaren. Dit maakt de LGC tot een organisatie die namens de gedetineerden kan en zal spreken.

    Criminaliteitspreventie is voor de LGC een belangrijk punt, hierbij spelen de resocialisatie van gedetineerden en de verlaging van de recidivekans een grote rol. Daar moet al tijdens de detentie aan gewerkt worden, maar ook erna. De LGC werkt samen met andere organisaties

     1 Recidive: na het uitzitten van de een opgelegde straf, opnieuw in aanraking komt met justitie en opnieuw

     veroordeeld worden 2 Duo-beleid: het beleid t.o.v. het onderbrengen van twee gedetineerden op één cel

Saxion Hogeschool Enschede 1

Hoofdstuk 1 Inleiding

    om deze doelstelling te bereiken. Daarnaast heeft de LGC een website opgezet om informatie 3te geven aan het publiek over haar activiteiten en de nieuwste ontwikkelingen.

1.3 Leeswijzer

    Deze rapportage is de schriftelijke verwerking van het onderzoek naar motivatie tot onderwijs binnen gevangenissen. Met een totaal van negen hoofdstukken die onderverdeeld zijn in verschillende paragrafen, wordt verantwoording afgelegd voor de werkwijze, inhoud, conclusie en aanbevelingen van het onderzoek.

    ; Hoofdstuk 1 is de inleiding van deze scriptie, die het onderwerp, de aanleiding en

    totstandkoming van dit onderzoek weergeeft.

    ; Hoofdstuk 2 bevat de probleemstelling van dit onderzoek en de methodiek die

    gebruikt werd om de probleemstelling te onderzoeken. Tevens bevat dit hoofdstuk de

    onderzoekfasering.

    ; Hoofdstuk 3 informeert over de juridische achtergrond van dit onderzoek. Dit betreft

    de juridische kaders rond detentie, penitentiaire inrichtingen en het recht op onderwijs

    in detentie.

    ; Hoofdstuk 4 behandelt het onderzoeksgebied; penitentiaire inrichtingen. Hierin wordt

    het verschil tussen typen inrichtingen aangegeven. Ook wordt aangegeven welke

    inrichting voor welk type gedetineerde bestemd is.

    ; Hoofdstuk 5 licht de verschillende motivatietheorieën toe, die gebruikt worden om de

    motivatie tot het volgen van onderwijs in detentie te meten. Er worden volgens een

    drietal theorieën factoren aangegeven die van belang zijn voor de motivatie van een

    persoon, en in het bijzonder voor een gedetineerde.

    ; Hoofdstuk 6 geeft het aanbod en de financiering van onderwijs in detentie weer. Er

    worden verschillende opleidingen genoemd die men kan volgen in detentie. Ook

    wordt weergegeven wie deze opleidingen verzorgt en financiert.

    ; Hoofdstuk 7 is een weergave van de bevindingen inzake deelname aan scholing.

    Daarnaast wordt aangegeven in hoeverre de motivatiefactoren van toepassing zijn op

    gedetineerden, met betrekking tot het volgen van onderwijs in detentie.

    ; Hoofdstuk 8 geeft een beeld van het toekomstige beleid voor penitentiaire inrichtingen.

    Er worden verschillende projecten genoemd die nu of in de toekomst invloed (zullen)

    hebben op onderwijs in detentie.

    ; Hoofdstuk 9 bevat de conclusie van het onderzoek.

    ; Hoofdstuk 10 bevat aanbevelingen waarmee rekening gehouden kan worden bij het

    maken en uitvoeren van nieuw beleid.

     3 http://www.gedeco.nl

Saxion Hogeschool Enschede 2

Report this document

For any questions or suggestions please email
cust-service@docsford.com