DOC

AN ROINN CULT IR, EALA ON AGUS F ILL OCHTA

By Geraldine Harper,2014-12-25 14:05
6 views 0
AN ROINN CULT IR, EALA ON AGUS F ILL OCHTA

AN ROINN CULTÚIR, EALAÍON AGUS

    FÓILLÍOCHTA

    TREOIR EAGARTHÓIREACHTA

     D’AISTRITHEOIRÍ

    1. An tAistritheoir

    2. Leaganacha Teanga

    3. An Frása

    4. An Focal

    5. Foinsí

    2009

     1

    CAIBIDIL A hAON : AN tAISTRITHEOIR 1.1 Réamhrá

    1.2 Cuspóir ginearálta an Aistritheora Gaeilge 1.3 Scileanna an Aistritheora Gaeilge 1.4 Gaeilge Shoiléir

CAIBIDIL A DÓ : LEAGANACHA TEANGA

2.1 Gaeilge Chaighdeánach

    2.2 Pointí neamhréire

    2.3 Téarmaíocht chaighdeánach

    2.4 Gaeilge Chaighdeánach Chúige Uladh

    1 le i bhfrásaí aidhme

    2 a ar lorg briathra gluaisteachta tosú, teacht, dul

    3 fosta / chomh maith; páistí / leanaí

    4 ní, níor / cha, char

    5 tá mé / chuaigh muid / dhéanfadh siad

    6 cluinstin / a chluineann / a chluinfidh

    7 a leanas agus an fhoirm choibhneasta leithleach

2.5 Séimhiú ar aidiachtaí sa tabharthach uatha firinscneach

    1 ag cara mór

    2 ag an chara mhór

    3 an réamhlitir roimh s

    2.6 Séimhiú i gcás an ghinidigh neamhchinnte

    fear céile / bean chéile

     2

CAIBIDIL A TRÍ : AN FRÁSA

3.1 An t-alt

    1 alt agus coincheapa an tsláinte, srl.

    2 baineann, ach firinscneach an Sualannach mná

3.2 Cáilitheoir ainmfhoclach

    1 cáilitheoir ainmfhoclach sa ghinideach solas tosaigh

    2 áiseanna scoil Ghaeilge

    3 gníomhaí + ainm briathartha + ainmfhocal dáta faighte an réamhfhógra

    4 comhairle, srl., gan séimhiú ina ndiaidh Comhairle Contae

3.3 Cáilitheoirí aidiachtacha

    1 aidiachtaí sa fhrása ainmfhoclach mná agus fir mhaithe

    2 coincheapa á nascadh an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach

3.4 Úsáid an ainmnigh in áit an ghinidigh i gcásanna áirithe

    ag déanamh obair a rinneadh cheana

3.5 gach agus aon

    1 obair gach fir

    2 na haon údaráis / na n-aon údarás

3.6 Réamhfhocal simplí (gan alt uatha) roimh ainmfhocal

     úsáid in

    3.7 Réamhfhocal roimh liostaí ainmfhocal

    1 roimh gach ainmfhocal faoi seach sa chófra, sa chlós agus sa tsráid

    2 seift eile sna háiteanna seo a leanas: an cófra, an seomra agus an clós

3.8 Réamhfhocal roimh aonaid

    1 aon choincheap amháin faoi Dhónall agus Máire

    2 dhá aonad ar leith faoi Dhónall agus faoi Mháire

     3

3.9 Úsáid dhá

    3.10 Bunuimhreacha ó 3 ar aghaidh

    1 3 bhuidéal

    2 23 buidéal

    3 3 bhuidéal fholmha

    4 23 buidéal folamh

    5 3.5 buidéal folamh

    6 ? de bhuidéal folamh

    7 páistí ó 2 bhliain go 7 mbliana

3.11 Uimhreacha pearsanta (+ ginideach iolra)

     beirt chairde / triúr fear

3.12 Orduimhreacha

    doiciméad na chéad mhná doiciméad an dara bean

3.13 Coibhneasta díreach

    1 aga an bhliain a bhí sé abhus / aon uair a tháinig sé

    2 an coibhneasta díreach a Cé a tháinig isteach?

3.14 Coibhneasta indíreach

    1 úsáid dóigh / áit / fáth / treo / am an fáth a ndearnadh é

    2 ní go ach a a úsáidtear sna cásanna thuas

    3 foirm cheisteach + tríú pearsa, firinscneach Cé aige a bhfuil a fhios?

    4 foirm cheisteach + réamhfhocal comhshuite Cé a bhfuil sé ag troid ina

    éadan?

    3.15 Cáilitheoir / dobhriathar na daoine is fearr a bhfuil Gaeilge acu

3.16 Úsáid bheith / a bheith

    1 Ba mhaith liom bheith i láthair.

    2 Ba mhaith leis an bhean a bheith i láthair.

    3 Tá mé ag fanacht le iad a theacht isteach.

     4

3.17 An réamhtheachtach a

    1 cuspóir díreach a shocrú go mbeidh Conchúr ann

    2 cuspóir indíreach ligean don rúnaí imeacht

     5

    CAIBIDIL A CEATHAIR : AN FOCAL 4.1 Litriú ainmfhocal

    1 a fhad le, srl.

    2 úsáid dátaí 1 Bealtaine 1988

    3 úsáid míonna Nollaig 2006 v. Mí na Nollag 2006

    4 úsáid teideal An Dr Ó Cléirigh; leabhar an Dr Ó Cléirigh

    5 ainm briathartha móide cáilitheoir cailleadh éisteachta

4.2 Litriú réamhfhocal

    1 úsáid a bhaint as faoi

    2 aithnítear de de dhíth, srl.

4.3 Litriú briathra

    gurb

4.4 Gnéithe eile den litriú

    1 giorrúcháin an Chórais Mhéadraigh kg, srl.

    2 úsáid agus / is

    3 foirmliú cé na rudaí / cad iad sin?

    4 litriú giorrúchán agus acrainmneacha

    4.5 Cnuasainm (iolra) / gach aon (uatha)

4.6 Ciall ainmfhocal

    1 polasaí = policy

    2 seomra suí = sitting room

    3 Ms agus Miss

    4 treoir faoin ghinideach mar cháilitheoir polasaí árachais / tine chnámh,

4.7 Ciall agus úsáid amháin

    amháin le haghaidh one agus only

4.8 Ciall briathra

    fáil réitithe de / fáil réidh le to get rid of

     6

CAIBIDIL A CÚIG : FOINSÍ (new page)

    5.0 Foinsí Téarmaíochta Gaeilge ar an Idirlíon

5.1 Suímh Mhóra Téarmaíochta

    5.1.1 http://www.focal.ie, an suíomh oifigiúil téarmaíochta 5.1.2 http://www.logainm.ie, an suíomh oifigiúil logainmneacha 5.1.3 Suíomh http://www.acmhainn.ie

    5.1.4 Leathanach http://www.acmhainn.ie/nuathearmai.htm

    5.1.5 Naisc chuig roinnt liostaí eile téarmaíochta 5.1.6 http://iate.europa.eu, suíomh téarmaí an Aontais Eorpaigh 5.1.7 Comhairle a iarraidh ar an Choiste Téarmaíochta 5.1.8 Focal rabhaidh. Is gá bheith cúramach faoi liostaí áirithe.

    5.2 Sainsuímh Téacsanna agus Téarmaíochta 5.2.1 Suíomh http://www.achtanna.ie

    5.3 Cnuasach Téarmaíochta nó Téacsanna ar Shuímh Ghinearálta 5.3.1 Suíomh Fhoras na Gaeilge

    5.3.2 Córas Creidiúnaithe d’Aistritheoirí

    5.3.3 Suíomh na gComhairlí (Cathrach agus Contae) 5.3.4 Suíomh na Seirbhíse Cúirteanna

    5.3.5 Tobar na Gaedhilge

    5.4 Foinsí Logainmneacha i dTuaisceart Éireann 5.4.1 Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann

5.5 Foinsí Téarmaíochta Gaeilge idir Leabhair agus Dhlúthdhioscaí

    5.5.1 Ainmhithe agus Plandaí

    5.5.2 Ainmneacha agus Sloinnte

    5.5.3 Ceol

    5.5.4 Dlí

    5.5.5 Eacnamaíocht Bhaile, Bia agus Deoch 5.5.6 Eolaíocht, Ceirdeanna agus Teicneolaíocht

     7

5.5.7 Feirmeoireacht

    5.5.8 Gramadach

    5.5.9 Leabharlannaíocht

    5.5.10 Logainmneacha

    5.5.11 Míochaine, Fiseolaíocht agus Sláinte 5.5.12 Oideachas

    5.5.13 Póilíneacht

    5.5.14 Reiligiún agus Fealsúnacht 5.5.15 Rialtas, Rialtas Áitiúil agus an Eoraip

    5.5.16 Ríomhaireacht, Airgeadas agus Gnó 5.5.17 Seoltóireacht

    5.5.18 Teilifís agus Teileachumarsáid 5.5.19 Tíreolaíocht agus Pleanáil

5.6 Foinsí Eile Téarmaíochta

    5.6.1 Foclóirí Ginearálta Gaeilge 5.6.2 Foclóirí Ginearálta Béarla 5.6.3 Foclóirí Béarla ar Dhlúthdhiosca 5.6.4 Foclóirí Béarla ar an Idirlíon

5.7 Leabhair Ghramadaí

5.8 Foinsí Eile Tagartha

    5.8.1 Ailt Ghaeilge

    5.8.2 Leabhair

5.9 Seanfhoclóirí

     8

    Noda

CT An Coiste Téarmaíochta

    FGB Foclóir Gaeilge-Béarla

    GGBC Graiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí

    GGLG Gramadach na Gaeilge agus Litriú na Gaeilge:

    An Caighdeán Oifigiúil

    IATE Inter-Active Terminology for Europe RA Rannóg an Aistriúcháin

    TT Taighde agus Teagasc

     9

CAIBIDIL A hAON : AN tAISTRITHEOIR

1.1 Réamhrá

    Tá na Buntreoracha seo á gcur ar fáil mar chuidiú d’aistritheoirí le stíl tí

    aistriúcháin Státseirbhís Thuaisceart Éireann a thuiscint agus a chur i

    bhfeidhm. Treoracha ginearálta atá iontu agus iad dírithe ar an té a bheas ag

    aistriú comhfhreagrais, preasráiteas, fógraí, ceisteanna Tionóil, óráidí,

    tuarascálacha agus cáipéisí oifigiúla eile.

1.2 Cuspóir ginearálta an Aistritheora Gaeilge

    Maidir le Státseirbhís Thuaisceart Éireann, is é cuspóir an Aistritheora

    Gaeilge agus é ag cloí le dul na teanga, leis an Chaighdeán Oifigiúil agus leis

    an téarmaíocht chaighdeánach, aistriúcháin bheachta Ghaeilge a sholáthar de

    réir na Treorach seo.

1.3 Scileanna an Aistritheora Gaeilge

     Is iad seo a leanas na scileanna a mheastar a bheith de dhíth ar Aistritheoir:

    1 tuiscint mhaith ar réimsí agus ar shaintréithe na dteangacha a bhíonn in

    úsáid aige;

    2 eolas maith ar an ghramadach agus ar cheartúsáid comhréire agus béime

    sna teangacha sin;

    3 saineolas ar chiall agus ar úsáid focal, ar theilgean cainte agus ar réimsí

    teanga sa chomhthéacs chuí;

    4 eolas ar cheartfhoinsí na téarmaíochta caighdeánaithe.

    5 saineolas ar litriú cruinn caighdeánach;

    6 bheith ábalta cumarsáid a dhéanamh le hinstitiúidí agus le

    gníomhaireachtaí ábhartha;

     10

Report this document

For any questions or suggestions please email
cust-service@docsford.com