DOC

Toolkit Darwinjaar

By Norman Ruiz,2014-06-23 11:46
11 views 0
Toolkit Darwinjaar

Toolkit Darwinjaar

1. Inleiding

Bibliotheken en het Darwinjaar

     eOp 12 februari de 200 geboortedag van Charles Darwin - is in Naturalis op feestelijk wijze het startschot gegeven voor het Darwinjaar. Op 24 november de dag dat het 150 jaar

    geleden is dat de „Origin of Species‟ uitkwam – wordt dit jaar afgesloten in het

    Teylersmuseum in Haarlem.

    De stichting WSF is één van de samenwerkende partners. Vanuit de WSF-bibliotheken is er een werkgroep gevormd die een toolkit heeft ontwikkeld voor de tweede helft van het jaar. Dit pakket bestaat uit tips en ideeën voor activiteiten, promotie, sprekers enz. die door bibliotheken gebruikt kunnen worden voor activiteiten.

    We hopen dat deze toolkit iedereen voldoende inspiratie geeft.

    Laten we als bibliotheken ruim aandacht schenken aan dit belangrijke thema!

Achtergrond en samenwerkende organisaties

    In 2009 wordt herdacht dat het 200 jaar geleden is dat Charles Darwin (1809-1882) werd geboren en 150 jaar geleden dat de The Origin of Species werd gepubliceerd. Overal ter

    wereld worden deze feiten gevierd. Ook in Nederland. Speciaal voor het Darwinjaar 2009 werken wetenschappelijke instellingen, science centers, NWO, KNAW, openbare bibliotheken en media samen om individuele en gezamenlijke communicatieactiviteiten vorm te geven. Uniek is dat rond 12 februari 2009 (de geboortedag van Charles Darwin) vele tentoonstellingen in het hele land zullen openen.

    Charles Darwin was de eerste die de samenhang tussen geologie en biologie formuleerde door de geologische veranderingen van de aarde te koppelen aan de evolutionaire veranderingen van het leven en daarbij ook een mechanisme formuleerde waarmee het

    leven (soorten) zich aanpaste aan veranderende omstandigheden: de evolutietheorie. Hij was daarmee (een van) de eerste geo-biologen. Deze visie is leidend in veel van het huidige onderzoek naar bijvoorbeeld de klimatologische veranderingen van het systeem aarde.

Doel van het ‘Darwinjaar 2009’

    Het Darwin Jaar richt zich op het thema „Leven in een veranderende wereld‟ in het

    perspectief van zowel de biologische en geologische mechanismen, als op wat dat betekent voor onze visie op en de wijze van omgaan met de aarde.

Doelgroepen

    Het Darwinjaar richt zich primair op segmenten binnen het „algemene publiek‟:

    ; de meer wetenschappelijk en cultureel geïnteresseerden degenen die de

    wetenschapspagina‟s van de kranten lezen en tentoonstellingen bezoeken

    ; het onderwijs

    Daarnaast richten we ons indirect ook nadrukkelijk op

    ; beleidsmakers en „beslissers‟ binnen verschillende ministeries en het bedrijfsleven,

    die op een of andere wijze betrokken zijn. Binnen deze groepen wil de organisatie

    achter het Darwinjaar zich vooral positioneren.

    ; De deelnemende instellingen zelf. We grijpen het jaar aan om vormen van onderlinge

    samenwerking uit te proberen en te ontwikkelen.

Leidende thema’s

    Er zijn vijf leidende thema‟s binnen het overkoepelende thema „Leven in een veranderende wereld‟:

1. Tijdschalen & Cycliciteit / Kringlopen

    2. Evolutieprocessen (eilanden als voorbeeld)

    3. Evolutie en gedrag (de mens centraal)

    4. Organisatie van het Leven (systemen & organisatieprincipes)

    5. Evolutie en het dagelijks leven

    Alle thema‟s worden uitgewerkt middels een congres, met tentoonstellingen en/of publicaties en lezingen. Alle thema‟s hebben een wetenschappelijke en een maatschappelijke component. De activiteiten zullen over heel Nederland plaatsvinden.

2. Activiteiten

    In dit hoofdstuk volgt een opsomming van activiteiten, die bibliotheken kunnen organiseren en materialen die als ondersteuning kunnen dienen.

2.1 Website met activiteiten

    Op de volgende website is uitgebreid informatie te vinden over alle activiteiten die overal in Nederland in dit kader georganiseerd worden: http://www.darwinjaar2009.nl

    In de bijlagen vind u al een overzicht van activiteiten, maar de website is het meest actueel.

2.2 Collectie

    Eén van de thematips van NBDbiblion is gewijd aan Charles Darwin:

    http://www.thematips.nl/thema/91/charles_robert_darwin .

    Ook het Literatuurplein geeft een lijst met werken van Darwin:

    http://www.thematips.nl/thema/91/charles_robert_darwin .

    Tenslotte is ook bij Oktober=Kennismaand een lijst te vinden met boeken over evolutie: http://www.oktoberkennismaand.nl/assets/200/original/Boeken_over_de_evolutietheorie.pdf .

2.3 Organiseren van een Wetenschapscafé

Wat

    Wetenschap is interessant voor iedereen.

    De opzet van een wetenschapscafé is eenvoudig en informeel, inhoudelijk van een hoog niveau, maar zeer publieksvriendelijk gebracht en op publieksinformatie gericht. Een wetenschapper houdt een boeiend betoog over de nieuwste ontwikkelingen op zijn vakgebied en gaat daarna in gesprek met het publiek.

    Onder het genot van een drankje wordt geluisterd, gepraat en gediscussieerd. Het wetenschapscafé is gebaseerd op het Café Philosofique, dan in 1992 in Frankrijk werd gestart door de filosoof Marc Sautet. Hij wilde een mogelijkheid creëren waar „de gewone man‟ kon discussiëren over filosofie. Naderhand werd dit uitgangspunt gebruikt voor het

    eerste Café Scientifique in Engeland. Tegenwoordig zijn er talloze cafés verspreid over de hele wereld.

    In 2004 startte science4you in Rotterdam met het eerste wetenschapscafé in Nederland. Inmiddels zijn er in verschillende steden wetenschapscafés opgericht, met uiteenlopende opzet. In bv Bibliotheek Rotterdam staat elke maand één wetenschapper centraal, die zonder visuele hulpmiddelen en op een toegankelijke manier vertelt over zijn passie voor wetenschap. Na een korte pauze, waarin de toehoorders de informatie kunnen laten bezinken, volgt een levendige en vaak verrassende discussie waaraan iedereen kan meedoen. De ervaring leert dat het wetenschapscafé zowel door de spreker als door het

    publiek als erg leuk en inspirerend wordt ervaren. De wetenschappelijke onderwerpen zijn breed van opzet.

Hoe zet je een wetenschapscafé op:

Inhoud:

    Zoek samenwerking met een wetenschappelijke organisatie vanuit de omgeving. Denk aan universiteit, wetenschapsclub, bedrijf, museum..

    Stel gezamenlijk een programma vast. Als je het café vaker organiseert bedenk dan alvast een jaarprogramma.

    Of nodig een spreker uit van de sprekerslijst van het Darwinjaar:

    http://www.oktoberkennismaand.nl/assets/202/original/sprekers_darwin_2009.pdf

Ruimte:

    Waar doe je het:

    Je kan het wetenschapscafé in de bibliotheek houden. Dit heeft als voordeel dat je alles zelf in de hand kan houden maar het kost ook meer moeite om cafésetting te realiseren. Je moet bv wel de inrichting zodanig maken dat er een cafésfeer ontstaat. In een café sfeer mogen mensen nl. in en uitlopen, drankjes halen, ook als de spreker bezig is en zelfs vertrekken als men het niet interessant vindt. Nadeel is dat je een horecavergunning moet aanvragen als je sterkere drank wilt schenken. Verder moet je zorgen voor licht en of geluid, een podium etc. Een andere optie is om je wetenschapscafé i.s.m een café in de buurt te organiseren. Het voordeel daarvan is dat je meteen een cafésfeer hebt en geen horecavergunning hoeft te regelen, maar je moet wel met de horecabaas goede afspraken kunnen maken (bijv. over de drankinkomsten en de entree-inkomsten).

    Je kan ook proberen een afspraak met een café of restaurant te maken waarbij zij de bibliotheek voor je inrichten en de horeca verzorgen. Zo heb je er zelf minder werk aan en toch je activiteit in de bibliotheek.

Wat heb je nodig:

    Voor een Cafésetting in de bibliotheek: tafeltjes en stoeltjes, bar, drank. Vergunningen: evenementen o en/of horecavergunning

    Podium: geluid (evt. licht) stoelen. Laptop, scherm en beamer. Evt. een technicus

Pr

    Hoe bereik je je publiek:

    Laat posters en flyers maken en verspreid die op alle voor jou bekende adressen maar denk bv. ook aan verspreiding via kanalen van de medewerkende organisatie

    Verstuur (digitale) nieuwsbrieven

    Nodig scholen uit

    Verstuur persberichten en nodig de pers uit.

Overig:

    Denk na over entree. Wil je entree heffen of doe je het gratis.

2.4 Films

De eilanden van Boudewijn Büch

    Betreft het vertonen van een stukje uit de uitzending over de Galagaposeilanden van de DVD: De fascinaties van Boudewijn Büch, Serie 1: de dodo, eilanden, schrijvers Om dit te mogen vertonen moet een aanvraag worden ingediend via het Instituut Beeld & geluid. Zij vragen dan toestemming aan bij de VARA.

    Hieraan zijn kosten verbonden:

    ? 65,00 aan administratiekosten en ?2,50 per seconde met een minimum van 100 seconden.

    De kosten bedragen dus minimaal ? 315,00

    Het is niet mogelijk om die kosten voor alle bibliotheken in een keer af te kopen. Iedere bibliotheek moet dit zelf aanvragen.

http://portal.beeldengeluid.nl/

    De site van de Oktober Kennismaand biedt ook een toolkit met informatie voor Darwinjaar en het jaar van de astronomie, daarop komt mogelijk ook een lijst met relevante films.

    2.5 Verwonderlessen in de bibliotheek

    Verwonderlessen

    Verwonderlessen zijn bedoeld om de nieuwsgierigheid van kinderen te stimuleren voor allerlei natuurkundige principes. Door middel van huis-, tuin- en keukenmateriaal laten we kinderen hiermee kennismaken. Door proefjes te gebruiken die spectaculair, vrolijk, tegenintuïtief of wonderlijk zijn, gaan de “luiken” bij kinderen [en volwassenen] open. Er ontstaat vanzelf een behoefte om te weten hoe het werkt of om er verder mee te experimenteren. Huis-, tuin- en keukenmateriaal heeft als voordeel dat het goedkoop is en dat het heel dicht bij de dagelijkse werkelijkheid blijft.

    Verwonderlessen kunnen worden aangeboden aan kinderen in de basisschoolleeftijd groepen 7 en 8 binnen en buiten schoolverband.

    Aanpak

    De aanpak kan variëren naar gelang de behoefte. Er wordt rekening gehouden met een groep van maximaal 20 kinderen

    In het algemeen ziet een workshop er met ons zo uit:

    - Inleiding met demo,

    - uitleg wat er te doen/maken is,

    - zelf aan de slag

    - afsluiten.

    Per workshop worden de materialen voorbereid, zodat ieder kind met eigen materiaal aan de slag kan.

    Indien er specifieke wensen zijn om nieuwe lessen en/of lesmateriaal te ontwikkelen, dan hanteren wij de volgende richtlijn: één uur les vergt 15 uur ontwikkeltijd. Het product is dan eigendom van de opdrachtgever.

    Benodigdheden

    - Wij zorgen zelf voor (aanschaf van) materialen

    - De ruimte moet vies kunnen worden (vloer en meubels) en heeft elektriciteit en water

    nodig.

    - Daarnaast is het nodig voldoende te kunnen verduisteren om een beamer te kunnen

    gebruiken. Bij voorkeur is die ook aanwezig.

    Tijdsinvestering per workshop van 2 uur

    Uitvoering : 4 uur, inclusief klaarzetten en opruimen

    Reistijd : 2 uur

    Voorbereiding : 4 uur

    Kosten per workshop

    10 uur x 125,- = ? 1.250,-

    Materialen: ? 100,-

Totale kosten ? 1.350,- exclusief BTW

Wie geïnteresseerd is kan contact opnemen met: a.rietveld@haarlem.nl

2.6: Digitale quiz voor jongeren

    In samenwerking met de bètabibliotheek wordt er een digitale quiz gemaakt, die alle bibliotheken kunnen gebruiken. Deze quiz richt zich met name op jongeren op de middelbare school, maar de echte stuudjes uit groep acht kunnen hier waarschijnlijk ook wel iets mee. De url www.darwinquiz.nl is inmiddels vastgelegd. We verwachten dat de quiz eind juni/begin juli gereed is. Dus ruim op tijd voor oktober=kennismaand.

2.7 Slakkenproject

Slakken determineren

    Uitvoerbaar als activiteit tot eind oktober(afhankelijk van het weer) Geschikt voor kinderen vanaf 9 jaar

Activiteit : kinderen komen op een vooraf vastgesteld moment

    naar de bibliotheek met de slakken die zij in de tuin of het park hebben gevonden

    De bibliotheek zorgt voor een „slakkenspecialist‟ die de kinderen vertelt welke slakken zij hebben gevonden.

De kaart met landslakken komt van de site van Vara‟s vroege

    vogels: zoekterm slakken.

Voor een slakkenspecialist kan contact op worden genomen met

    een van de verenigingen op dit gebied, of met Naturalis.

Websites:

    www.spirula.nl

    http://www.knnv.nl/slakken/slakken.htm

    Site van de Vereniging voor veldbiologie

    Zij noemen ook het onderstaande boekje :

    Slakken in beeld

    Meer over slakken kunt u lezen in het boekje Slakken in beeld. In dit boekje staan 22 soorten uitgebreid beschreven en afgebeeld.

    Dit boekje is verkrijgbaar voor ? 4,75 in de boekwinkel. Het is

    ook online bij de KNNV Uitgeverij te bestellen.

    Slakken in beeld is geschreven door Frank Bos met tekeningen van Renée den Besten en Martin Hogeweg. ISBN 90 5011 205 6.

    Ook de plaatselijke IVN of andere natuurvereniging kan hierbij worden betrokken.

    In bijlage 3 vind je een recept voor segrijnslakken.

    2.8 Onderwijs

    Voor het onderwijs zijn bruikbare uitgaven samengesteld.

    Bijvoorbeeld Hands on evolution, voor het middelbaar onderwijs. Ook met

    docentenhandleiding.

    Te bestellen via e.looyen@uu.nl Eveneens beschikbaar als pdf-bestand op

    www.darwinjaar.nl

2.9 Samenwerking:

    Het verdient zeer de voorkeur om gezamenlijke activiteiten te ontwikkelen met geschikte partners. Er zijn legio mogelijkheden! In de bijlagen vindt u een lijst met mogelijke samenwerkingspartners waarmee u gezamenlijk aan de slag kunt gaan.

2.10 Sprekers

    Zoekt u een spreker voor een activiteit/lezing die u organiseert? Neem contact op met Stichting Schrijvers School samenleving (SSS). Zij hebben een lijst met sprekers/auteurs rondom het Darwinjaar.

    www.sss.nl of 020-623 49 23

    Al eerder is ook de lijst met sprekers over evolutie genoemd:

    http://www.oktoberkennismaand.nl/assets/202/original/sprekers_darwin_2009.pdf .

3. Promotie

    Oktober/kennismaand wordt in 2009 door bibliotheken aangegrepen om extra aandacht te besteden aan het Darwinjaar.

    Officieel wordt dit 24 november afgesloten, maar een aantal activiteiten zoals ook de reis in

    de voetsporen van de Beagle - lopen tot eind van het jaar of tot in 2010 door. Gekozen is voor algemeen bruikbare promotietips, zodat iedere bibliotheek posters e.d. in eigen huisstijl kan uitvoeren.

    Bovendien is aansluiting op andere activiteiten in deze periode mogelijk, onder meer Kinderboekenweek (thema eten).

3.1 Informatiezuilen:

    In samenwerking met oktober=kennismaand wordt onderzocht of het mogelijke is voor een acceptabel bedrag drie informatiezuilen te ontwikkelen, die landelijk aan de bibliotheken aangeboden kunnen worden.

    Thema‟s van deze zuilen zijn waarschijnlijk evolutie, eten en heelal, zodat ook aansluiting plaatsvindt bij het thema van de Kinderboekenweek en het jaar van de sterrenkunde. Deze informatiezuilen kunnen alleen gemaakt worden bij afname van ca. 100 sets. De prijs per set bedraagt naar verwachting ca. ? 140,= .

    Kosten zijn voor de plaatselijke bibliotheek. Prima bruikbaar voor een tentoonstelling, of ter aankondiging van een activiteit.

    De bibliotheken zullen hiervoor nog benaderd worden.

3.2 Logo

    Het logo voor het Darwinjaar is bruikbaar voor promotiedoeleinden.

    Dit mag dan ook vermeld worden op drukwerk in de eigen huisstijl, en op de website van bibliotheken.

Daarnaast is er een promotieclip ontwikkeld voor hetzelfde doel.

    Voor degenen die de trailer van het Darwinjaar op hun website willen plaatsen of op een andere manier willen gebruiken hierbij de link waar de filmpjes zijn te downloaden. http://www.xs4all.nl/~beelding/download/darwin.html

3.3. VPRO-serie

    Vanaf september gaat de VPRO de 35-delige serie In de voetsporen van Darwin; een reis

    rond de wereld uitzenden.

    Hierin wordt de reis van de Beagle nagevolgd, met veel publiciteit eromheen, waarop

    bibliotheken kunnen inhaken.

    Via de site www.vpro.nl/beagle kan bekeken worden waar het schip „De stad Amsterdam‟

    zich bevindt. Diverse bekende mensen gaan meevaren en er komen weblogs.

3.4 Websites

    Op diverse websites is informatie te vinden over het Darwinjaar, activiteiten die georganiseerd worden, een webquest enzovoort.

    Handig om door te linken op uw website!

    www.darwinjaar2009.nl

    www.darwinjaar.nl

    Ook hier de mogelijkheid om uw activiteiten te vermelden in de agenda!

    Vanaf de zomer zal ook de landelijke site van de bètabibliotheek actief zijn: www.betafactor.nl. Hierop zal ook alle relevante info vermeld worden.

3.5 Boekenlegger

    Geef bekendheid aan uw activiteit rond het Darwinjaar in de vorm van een boekenlegger

    met een top-10 van Darwinuitgaven.

3. 6 Display Almere

    Voor de reis met de Beagle zullen we een „display‟ inrichten dicht bij de plek waar ook

    reisinformatie staat. In Almeerse „winkeltermen‟ is dat de winkel die „De bestemming‟ heet.

    Het idee is om gedurende de reis van de Beagle op basis van de reisdoelen het display te vullen.

    De bedoeling is om verschillende soorten informatie te presenteren.

    Voorlopig is het idee om de reis op een wereldkaart met daarop de route te volgen. Over de plaatsen die de Beagle bezoekt presenteren we allerlei informatie over de plek, de mensen, de schrijvers, de muziek, landschap, flora. Fauna, steden, films, het toerisme etc. Dit kunnen boeken, tijdschriften, dvd‟s, muziek-cd‟s, kookboeken etc.etc. zijn. Kortom van alles door

    elkaar.

    Verder willen we een scherm neerzetten waarop we de uitzendingen van de VPRO kunnen herhalen, of vodcasts kunnen tonen. Wellicht ook documentaires en films. Maar dat hangt af van de kosten.

    Vragen over auteursrechten, reisschema, promotiematerialen e.d. moeten nog beantwoord worden.

    Het idee is om van september tot en met juni, gedurende de hele reis, het display te onderhouden. We hebben wel afgesproken dat we er mee stoppen wanneer in de praktijk blijkt dat de te presenteren informatie te mager is. We willen geen lege displays!

4. Bijlagen:

Bijlage 1:

    Mogelijke samenwerkingspartners voor activiteiten Darwinjaar

    Een lijst met mogelijke samenwerkingspartners op te stellen is lastig. Redenen: - het is makkelijker een partner te vinden bij een concreet idee

    - het brede terrein dat Darwin bestrijkt. Darwins naam is bijna synoniem voor „evolutie‟.

    Daarnaast heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de

    bètawetenschappen, vooral geologie en biologie, en strekt zijn invloed ook uit naar de

    evolutionaire geneeskunde, psychologie, de sociologie en zelfs economie en de politiek.

    “Het darwinisme vertelt ons niet alleen waar de planten en dieren vandaan komen, het

    geeft ook een filosofische basis aan ons wereldbeeld en onze kijk op de oorsprong der

    dingen.” (Bron: www.darwinjaar2009.nl )

    Dit betekent dat veel activiteiten op veel verschillende onderwerpsgebieden met enige fantasie raakvlakken met Darwin kunnen hebben. Hieronder wat suggesties voor partners waar je mee zou kunnen samenwerken. Maar laat je er niet van weerhouden om contact te zoeken met andere partners. Wij hebben de namen verzameld, adressen kan eenieder die er gebruik van wil maken zelf via Internet achterhalen.

    Lijst met mogelijke samenwerkingspartners in het kader van het Darwinjaar.

Samenwerkingspartners in het kader van het Darwinjaar

    Science center Nemo Amsterdam (P = partner Darwinjaar)

    Naturalis Science center - Leiden (P)

Museon (P)

    Museum Boerhaave (P)

    Nationaal Onderwijsmuseum (P)

    Natuurhist. Museum Maastricht (P)

    Natuurhist. Museum Rotterdam / EMC (P)

    Teylers Museum (P)

    Universiteitsmuseum Groningen (P)

    Universiteitsmuseum Utrecht (P)

    Zoölogisch Museum Amsterdam (P)

    Artis (P)

    Darwin Centrum v. Biogeologie (P)

    Diergaarde Blijdorp (P)

    Hortus Botanicus Amsterdam (P)

    Industrion (P)

    KNAW Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (P)

    Naturalis (P)

    NWO (P)

    Stichting WSF (P)

Universiteiten en Hogescholen in de regio

    De onderstaande universiteiten organiseren al activiteiten in het kader van het Darwinjaar - Universiteit Twente

    - Universiteit Utrecht Studium Generale

    - Universiteit Leiden Studium Generale

    - Radboud Universiteit Groningen

    - Universiteit Maastricht

    Bij overige universiteiten of Hogescholen zijn ongetwijfeld ook mogelijke partners te vinden.

Kenniscafé‟s / science café‟s

    Science café‟s organiseren vaak al activiteiten rond het Darwinjaar Bibliotheken zouden

    kunnen aansluiten of gebruik kunnen maken van hun netwerk om sprekers, debatten e.d. te organiseren.

    Er zijn science café‟s (Kenniscafés) in Amsterdam (2x), Rotterdam, Delft, Leiden, Utrecht,

    Eindhoven, Tilburg, Maastricht, Nijmegen, Wageningen, Deventer, Enschede Groningen. Zie ook : http://www.sciencecafe.nl/

Reizen

    De VPRO gaat een 35-delige serie uitzenden over de reis die de Beagle maakte. Informatie over plekken die tijdens deze reis worden bezocht kan o.m. verzameld worden via: reisbureaus en reisorganisaties, uitgevers van reisboeken, ambassades en verkeersbureaus van bezochte landen.

    Zie voor de reis: http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Voyage_of_the_Beagle.jpg

Report this document

For any questions or suggestions please email
cust-service@docsford.com