DOC

OTOAKUST_K EM_SYON (TEOAE) _LE TARAMA

By Aaron Hunt,2014-07-18 12:58
37 views 0
OTOAKUST_K EM_SYON (TEOAE) _LE TARAMAOTOA

    ULUSAL YENĠ DOĞAN ĠġĠTME TARAMASI ÜNĠTELERĠ ĠÇĠN

    UYGULAMA STANDARTLARI

    Ulusal Yeni Doğan İşitme Taraması Programı ülke çapında uygulanması planlandığı için

    İşitme Taraması Ünitelerindeki uygulama standartlarının ülkenin değişik bölgelerinde uygulanabilir nitelikte olması gereklidir. Sağlık Bakanlığına bağlı Doğumevleri ile bazı illerde olduğu gibi içinde doğum servisleri bulunan Devlet Hastaneleri birinci basamak

    merkezleri olarak görev yapacaklardır. 2008 yılı itibarıyla yılda doğum sayısı 1000’i aşan tüm

    Doğumevleri ve Devlet Hastanelerinde birinci basamak merkezi kurulması amaçlanmaktadır.

GÖREVLĠ PERSONEL

    Tarama Ünitesi: İşitme taramasını Sağlık Bakanlığında kadrolu olarak çalışan minimum iki

    görevli (tercihan odyometrist, bulunmadığı takdirde hemşire veya ebe) tam zamanlı bir

    şekilde yürütecektir. Bu anlamda, İl Sağlık Müdürlükleri, il içinde başka görevlerde çalıştırılan odyometristlerin de bu program kapsamında görevlendirilmesine azami gayret

    sarfedeceklerdir. Doğumevlerinde kurumsal hale getirilmeye çalışılan işitme tarama programının aksamaması için, Hastane Yönetiminin tarama sorumluluğunu üstlenen eğitimli personelin başka görevlere veya başka kuruma tayin edilmemesi için talimatlandırılması

    uygun olacaktır.

    Tarama Ünitesinin BaĢkanı: Tarama ekibinin sorumluluğu bir hekim tarafından

    yürütülecektir. Ekip başkanı işitme taramasını kendisi yapabilir veya sadece taramanın

    organizasyonunu üstlenebilir. Ekip başkanının, öncelikli olarak yeni doğan uzmanı veya

    pediatrist olması tercih edilir. Yeni doğan bebeklerin taramasında sorumluluğun pediatrist

    gibi bir uzman hekim tarafından yürütülmesi, tarama ünitelerinin yeni doğan servislerinin

    e bir üst merkeze resmi sevklerin kolayca içinde konumlanmasından dolayı v

    gerçekleştirilmesini sağlamak için öngörülmüştür. Pediatristlerin görevlendirilmesinin mümkün olmadığı birinci basamak merkezlerinde ise pratisyen hekimler veya aile hekimleri

    Ünite başkanlığını üstlenir. Ünite başkanı, taramanın bilimsel sorunlarının çözümlenmesi,

    ikinci ve üçüncü basamaklarla koordinasyonun sağlanması, Doğumevi personelinin işitme taraması konusunda bilinçlendirilmesi, üst merkezlere sevklerin düzenlenmesi ile hastane yönetimiyle bağlantıların kurulmasından sorumludur. Ünite Başkanları ayrıca tarama

    işleminden dolayı Doğumevlerinin maddi ve manevi kayba uğramaması için, Doğumevi

    Başhekimliğiyle koordineli olarak çalışacaktır.

Tarama Ünitesinin Eğitimi: Birinci basamak merkezlerinde görev alacak Ünitenin başkanı

    ve diğer görevlilerin, bağlı bulundukları üçüncü basamak tarafından düzenlenmiş, Yeni doğan

    İşitme Taraması Kursuna başından sonuna dek katılarak başarıyla tamamlamış ve kurs katılım

    belgesi almış görevlilerden seçilmesi gerekmektedir. Tarama Ünitesinde daha önce eğitim almış olanlardan tayinle görev yeri değiştirilenlerin yerine yeni eleman kazanılması istenirse

    veya Doğumevine yeni tayin edilmiş odyometristler olursa, Doğumevinin Başhekimliği, bağlı

    bulundukları üçüncü basamak merkezinden, yeni elemanlarının kursa tabi tutulmasını talep

    edecektir.

TEST ORTAMI

    Testlerin yapılması için bağımsız ve sessiz bir oda gereklidir. Odanın havadar fakat ortam gürültüsü 30 dB SPL şiddetini aşmayacak kadar sessiz olması tercih edilmelidir. Oda, yeni 2doğan birimine yakın bir yerde seçilmesi uygun olacaktır. Bu oda 8-10 m boyutlarında,

    kapısı kilitlenebilen ve güvenliği sağlanabilen bir oda olmalıdır. Gerekirse sessiz hasta

    odalarında tarama yapılabilmesine olanak sağlamak üzere, satın alınacak olan tarama cihazının, pratik ve elde taşınabilen nitelikte olanlarının tercih edilmesi uygundur.

     1

TARAMA ÜNĠTESĠNĠN DONANIMI

     Aşağıda sıralanan donanım, birinci basamak merkezi olarak görev yapacak

    Doğumevleri ve Devlet Hastaneleri tarafından karşılanacaktır:

    a) Tarama amaçlı transient oto-akustik emisyon cihazı (pratik ve elde taşınabilen

    nitelikte)

    b) Tarama amaçlı beyin sapı işitsel uyarılmış potansiyel cihazı (ABR) (pratik ve elde

    taşınabilen nitelikte)

    c) Bebek yatağı

    d) Poliklinik Defteri

    e) İnternet bağlantılı masa üstü bilgisayar sistemi

    f) Sonuç Kartları (ġekil 1)

    g) Ailelere dağıtılmak üzere bilgilendirme broşürleri

TARAMA ĠġLEMLERĠNĠN UYGULANMA VE KAYITLANMASI

    Yeni doğan bebeklere uygulanacak testlerin bebekler Doğumevinden taburcu olmadan önce

    gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Tarama testi için en uygun zamanlama bebeğin

    emzirilmesi veya karnının doyurulmasından sonraki yarım saat ile 1 saatlik süredir. Ayrıca

    bebeklerin altının temiz olması sağlanmalıdır. Bebekler, doğal uykusunda teste tabi tutulacaktır. Test öncesinde sedasyon amaçlı olarak bebeklere herhangi bir ilaç uygulanmayacaktır

    Tarama testlerinin sonuçları standart Poliklinik defterine kaydedilecektir. Tarama odasında internet bağlantısı bulunan bir masaüstü bilgisayar bulunmalıdır. Bilgisayar, yeni doğan taramasında elde edilen sonuçların internet aracılığıyla Ulusal İşitme Taraması web sitesine

    kaydedilmesi için kullanılacaktır. İşitme Taraması Ünitesindeki görevliler, gerekli

    başvurularını yaparak giriş şifrelerini temin edecek ve internet üzerinden (www.ozida.gov.tr

    adresindeki) siteye sonuçların kayıtlanması işlemlerini eksiksiz yürüteceklerdir. Ayrıca bu

    siteden tarama eğitimine ilişkin bilgilere de erişilmesi mümkündür: www.ozide.gov.tr/egitim/yit/medya.htm.

Tarama testinden geçti/kaldı kriterleri

    Tarama emisyonu testinde standart uyaran olarak 35 dB SPL şiddetinde klik uyaran kullanılacaktır. Bir kulakta bu şiddetteki uyarana karşı emisyon yanıtının pozitif elde edilmesi,

    o kulak için taramadan geçti sonucuna varılması için yeterlidir. Ancak bu tarama programında

    bir bebeğin tarama testinden geçtiğine karar verebilmek için, her iki kulağının da geçmesi gerekir. Bir veya iki kulağında tarama testini geçemeyen bebekler bir üst merkeze sevk edilirler.

I) Sadece Tarama Emisyon Cihazı kullanılan birinci basamak merkezlerindeki

    uygulama

    Uygulanan tarama emisyon testinin sonucu, geçti : pass veya sevk : refer şeklinde

    değerlendirilir. Tarama emisyon testi sırasında probun dış kulak yoluna çok iyi yerleştirilmesi gerekir. Bu test, işitme kaybının derecesini göstermez, sadece sağ-sol iç kulaktaki dış tüylü

    hücrelerin işlevsel olup olmadığını gösterir. Ancak test edilen bir kulakta bu testte sevk

    geçti” sonucunun elde edilememesi, işitme kaybı dışında başka nedenlere de bağlı olabilir

    (örneğin dış kulak yolunda sıvı kalıntısı, dış kulak yolunun kollabe olması veya dış kulak yolu anomalileri gibi). Doğum sayısı çok yüksek ve riskli doğum sayısı düşük olan Doğumevleri

    için sadece tarama emisyon cihazı alınması uygun olabilir. Doğduktan çok kısa süre sonra

    taburcu edilen bebeklerde dış kulak yolunda sıvı kalıntısı bulunabildiğinden dolayı, bu

    bebeklerin işitme kaybı olmadığı halde tarama emisyonu testinden kalmaları olasılığı

    yüksektir. Buna karşılık, aynı şekilde Doğumevinden çok kısa sürede taburcu edilen

     2

bebeklerde tarama ABR testi kullanıldığında, işitme kaybı olmadığı halde testten kalması

    olasılığı daha düşüktür.

    a) Taburcu olmadan önceki dönemde uygulanan testler: Tarama emisyon cihazı bulunan

    birinci basamak merkezlerinde doğan bebekler, taburcu edilmeden önce farklı zamanlarda

    olmak üzere minimum iki kez emisyon testine tabi tutulacaktır. Uygulanan ilk tarama

    emisyonu testinden iki kulağı birden geçemeyen bebekler, daha sonra en az 4-6 saat ara

    verilerek ikinci tarama emisyonu testine tabi tutulacaktır (Akış şeması için, Şekil 2’ye

    bakınız).

    İkinci tarama testinden de geçemeyen bebeklerin öncelikli olarak ışık kaynağı kullanılarak,

    dış kulak kanalının açık ve temiz olup olmadığı kontrol edilir. Temiz olmadığı anlaşılan dış

    kulak yolu, ince pamuk parçası veya kağıt mendil kullanılarak temizlenecektir. Bu amaçla

    pamuk çubuk kullanılacaksa uçtaki pamuk çubuktan hafifçe gevşetilerek temizlik yapılacaktır.

    b) Taburcu olduktan sonraki dönemde uygulanan testler: Tarama emisyon testinden

    geçmediği halde taburcu edilen bebekler ise daha sonraki 1 haftalık süre içinde (örneğin fenilketonüri taraması için topuk kanı aldırmaya geldikleri zaman) yeniden doğumevine çağrılarak ilkin bir kez tarama emisyon testine tabi tutulacaktır. Taburcu olduktan sonra kontrol tarama testlerine tabi tutulduğu halde, bu testlerden de geçemeyen bebekler, ilde ikinci basamak varsa ikinci basamak merkezine, yoksa üçüncü basamak merkezine sevk edilecektir.

II) Hem tarama emisyon, hem de tarama ABR testlerinin bulunduğu birinci basamak

    merkezlerindeki uygulama

    Hem tarama emisyon, hem de tarama ABR testlerinin sonuçları ya “geçti: pass” veya “sevki

    gerekir: refer” şeklinde iki kategoride değerlendirilir.

    a) Taburcu olmadan önceki dönemde uygulanan testler: Her iki tarama cihazının

    bulunduğu Ünitelerde ilk aşamada tarama emisyon testi uygulanır. Bu testi geçemeyen

    bebeklere ayrıca tarama ABR testi uygulanır. Mümkün olduğu kadar taburcu olmadan önceki

    son gün, önce tarama oto-akustik emisyon testi, bu testten kalırsa ardından aynı gün içinde tarama ABR testi uygulanacaktır İşitme kaybı bulunmadığı halde işitme kaybı varmış gibi,

    testten geçemeyenlerin sayısının azaltılması, dolayısıyla gereksiz yere bebeklerin sevk edilmesini önlemek amacıyla, Doğumevleri ve Devlet Hastanelerinde kombine tarama

    cihazının kullanılması uygun bir seçim olacaktır. Özellikle deneyimli ve donanımlı nitelikte

    ikinci basamak merkezi bulunmadığı illerdeki birinci basamak merkezlerinde, sadece tarama emisyon cihazı değil, hem tarama emisyon, hem de tarama ABR cihazlarının birlikte kullanılması doğru olacaktır (Akış şeması için, Şekil 3’e bakınız).

    b) Taburcu olduktan sonraki dönemde uygulanan testler: Her iki test yönteminden de

    geçemediği halde taburcu edilen bebekler ise daha sonraki 1 haftalık süre içinde (örneğin fenilketonüri taraması için topuk kanı aldırmaya geldikleri zaman) yeniden doğumevine

    çağrılarak ilkin bir kez tarama emisyon ve daha sonra bir kez tarama ABR testine tabi tutulacaktır. Taburcu olduktan sonra kontrol tarama testlerine tabi tutulduğu halde, bu

    testlerden de geçemeyen bebekler, ilde ikinci basamak varsa ikinci basamak merkezine, yoksa üçüncü basamak merkezine sevk edilecektir.

    Bazı riskli bebeklerde ĠĢitme Taraması Ünitesinde hem tarama ABR, hem de tarama

    emisyon testi uygulanacaktır

    Hipoksik doğumla dünyaya gelmiş bebekler, kan uyuşmazlığı nedeniyle sarılık yaşamış bebekler ve buna benzer doğum travması sonucunda doğmuş bebeklere hem tarama emisyonu, hem de tarama ABR testi uygulanacaktır. Bu şekilde riskli doğan bebeklerin, emisyon

    testinden geçmesi yetmez, ayrıca işitsel nöropati tablosunun tanınabilmesi amacıyla, her iki kulağının tarama emisyon ve tarama ABR testlerine tabi tutulması gerekir. Bu anlamda

    tarama emisyon testinden geçtiği halde tarama ABR testinden kalan bebekler, direkt olarak

     3

    üçüncü basamak merkezlere yönlendirilecek ve bu sonuç özellikle ayrıntılı olarak sevk kağıdında belirtilecektir.

    Dolayısıyla tüm tarama testlerinden de geçemeyen bebeklere taburcu olduktan sonraki bir

    haftalık sürede ek testler yapılarak sonuç kesinleştirilecektir. Aynı merkezde tekrar tekrar testlere tabi tutulan bebeklerin, işitme kaybının tanınmasını geciktirmemek ve takipten çıkmasını önlemek amacıyla zaman geçirmeden bir üst merkeze sevk edilmesi gerekmektedir.

    Taramadan geçen bebekler için bilgilendirme: Her iki kulağı tarama testlerinden geçen her

    bebek için aşağıdaki tarzda bir bilgilendirme yapılması uygun olacaktır: “Bebeğiniz

    uyguladığımız işitme taraması testlerinden geçti, bu haliyle işitmesinin normal olduğunu

    söyleyebiliriz. Ancak bu testlerin bebeğinizde testlerin uygulandığından sonra ortaya çıkabilecek işitme kayıplarını yakalaması beklenmemektedir. Bebeğiniz ilerde menenjit, ağır üst solunum yolu enfeksiyonu, ateşli havale gibi olumsuz faktörlerle karşılaşırsa, işitmesi

     Ayrıca konuşmasının gelişimi yaşından çok geri seyrederse de işitme testinin etkilenebilir.

    tekrar edilmesini talep etmeniz gerekir. Bu nedenlerle, ilerde ortaya çıkabilecek çeşitli işitme

    kayıplarına ilişkin size sunduğumuz bilgilendirme broşürünü saklamanızı, belirtilen dil

    gelişim aşamalarını ve ortaya çıkabilecek risk faktörlerini dikkate almanızı öneririz. Eğer bu aşamalardan herhangi birinde aksayan bir nokta olursa ayrıntılı işitme testleri için

    bölgemizdeki referans merkezine başvurabilirsiniz.

    Taramadan geçemeyen bebekler için bilgilendirme: Testlerden geçemeyen bebeklerde

    anne ve babaya yapılacak açıklamada, “Bebeğinizde işitme taraması testlerini uyguladık. Bebeğinizin işitmesinin normal olduğunu kesinleştirmek isterdik, fakat bilemediğimiz bir

    nedenle bebeğiniz uyguladığımız işitme taraması testlerinden geçemedi. Sizi bebeğinizin

    işitmesinin daha ayrıntılı olarak test edilebileceği bir merkeze sevk etmemiz gerekiyor. Orada

    sizin bebeğinize daha ayrıntılı testler yapılarak doyurucu sonuç verilecektir.” denebilir. Eğer

    gerekirse tarama yönteminin kısıtlılıklarının bulunduğu ve bebeğin dış kulak yolunda sıvı

    bulunabileceği de açıklanabilir. Sevk edilen bebekler için, risk faktörlerini listeleyen tek sayfalık basılı formdan iki nüsha doldurulacak ve bir nüshası sevk edilen ikinci veya üçüncü basamağa iletilecektir.

    Yeni Doğan ĠĢitme Taraması Sonuç Kartı

     T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Yeni Doğan ĠĢitme Taraması Ünitesi Sonuç Kartı İsim, Soyisim: T.C. Kimlik No: Protokol No: Test tarihi: Testin yapıldığı Doğumevi/Hastane:

     ;

     TESTĠ GEÇTĠ SEVK GEREKĠR Sağ kulak Sol kulak Sağ kulak Sol kulak

     Tarama TEOAE:

     Tarama ABR :

    ġekil 1

     4

Tarama testlerine tabi tutulan tüm bebeklerin ailelerine Sağlık Bakanlığı tarafından aşağıda

    taslak şekli düzenlenmiş olan Sonuç Kartı, sonuçlar işlenmiş olarak verilecektir.

    ĠġĠTME KAYBI KESĠNLEġEN BEBEKLERĠN TANI, TEDAVĠ VE TAKĠPLERĠ Birinci ve ikinci basamaklarda işitme kaybı kuşkusuyla sevkleri yapılarak işitme kaybı tanısı

    konan tüm bebeklerin kesin tanı, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile takipleri, üçüncü

    basamaktaki odyoloji uzmanları tarafından yürütülecektir.

    SADECE TARAMA EMİSYON CİHAZLI

    İŞİTME TARAMASI PROTOKOLU

    1. Basamakta 2 kez T-OAE (35 dB SPL) 2 kez T-OAE (35 dB SPL) Bebek taburcu olmadan önce minimum 2 kez test

     1 veya 2 kulak kaldı

    2 kulak geçti Taburcu olduktan 1 hafta 1. Basamak: 3. kez T-OAE (35 dB SPL) T-OAE (35 dB SPL) sonra gerçekleĢtirilen üçüncü test

     1 veya 2 kulak kalırsa 2 kulak geçti Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir, 2.veya 3.Basamağa sevk broşür ver broşür ver

    2. Basamak: DKY ve orta kulak 2. Basamak: DKY ve orta kulak

    kontrolu T-OAE + T-ABR kontrolu T-OAE + T-ABR Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir,

    bilgilendir, bilgilendir, 1 veya 2 kulak broşür ver broşür ver kaldı 2 kulak geçti

    3. Basamakta 3. Basamakta Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir,

    Tanısal Odyolojik Testler Tanısal Odyolojik Testler broşür ver broşür ver

    İşitme kaybı kesinleşen bebekler için 2 kulak geçti SADECE T-OAE SADECE T-OAE

    CİHAZI BULUNAN CİHAZI BULUNAN 3. Basamakta odyolog kontrolünde işitme 1. BASAMAKLAR 1. BASAMAKLAR Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir, cihazlı veya koklear implantlı broşür ver broşür ver rehabilitasyon

     5

    ġekil 2

     TARAMA EMİSYON VE TARAMA ABR CİHAZLI

     İŞİTME TARAMASI PROTOKOLU 1. Basamakta taburcu olmadan önce * 2 KEZ T-OAE + 1 KEZ T-ABR (35 dB SPL) 2 KEZ T-OAE + 1 KEZ T-ABR (35 dB SPL) 3 kez test * SPL) SPL) 1 veya 2 kulak kaldı *Tedavi gerektiren indirekt

    hiperbilirubinemili veya Taburcu olduktan sonraki 1 KEZ T-OAE + 1 KEZ T-ABR (35 dB SPL) 1 KEZ T-OAE + 1 KEZ T-ABR (35 dB SPL) doğumda hipoksiye maruz 1 hafta içinde kombine testler SPL) SPL) kalanlara mutlaka hem T-2 kulak 1 veya 2 kulak kalırsa, 2. veya 3. OAE, hem T-ABR testleri geçti Basamağa sevk uygulanacaktır

     Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir, 2. Basamakta 2. Basamakta bilgilendir, bilgilendir, DKY Temizliği + T-ABR DKY Temizliği + T-ABR broşür ver broşür ver ABRABR1 veya 2 kulak kalırsa, 3. 2 kulak geçti Basamağa sevk

     Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir, 3. Basamakta 3. Basamakta bilgilendir, bilgilendir, Tanısal Odyolojik Testler Tanısal Odyolojik Testler broşür ver broşür verKOMBİNE KOMBİNE Testler Testler

    T-OAE+T-ABR T-OAE+T-ABR 2 kulak geçti İşitme kaybı kesinleşen CİHAZI BULUNAN CİHAZI BULUNAN bebekler için BULUNAN BULUNAN

    1. BASAMAKLAR 1. BASAMAKLAR Aileyi bilgilendir, Aileyi bilgilendir,

    bilgilendir, bilgilendir, 3. Basamakta odyolog kontrolünde broşür ver broşür verişitme cihazlı veya koklear implantlı 6 rehabilitasyon

ġekil 3

7

Report this document

For any questions or suggestions please email
cust-service@docsford.com